Iran´da ki protestolarda internetin rolü
Iran seçimlerinde hile karıştıgı sebebi ile çıkan ve günlerce süren protestolar tüm dünyanın gündemindeydi. Gayri resmi bilgilere göre, cok sayıda ölü ve yaralı oldugu bildirildi. Protestolar da göze batan önemli bir nokta ise, reformcu Musavi taraftarları internet üzerinden organize olmaları. Tüm sansürlere ve engellemelere rağmen, protestocular internet üzerinden bir yolunu bulup bir yandan kendi aralarında iletişimi sağlayip organize olup, diğer yandan ülkelerinde olup bitenleri dünyaya duyurmaya çalışıyorlar.
Kuşkusuz, en büyük rolü bloglar ve sosyal ağ siteleri gibi Web 2.0 araçları alıyor. Ülke olarak çok genç bir nufusa sahip olan Iran, dünya da en çok blogcu barındıran üçüncü ülke olarak biliniyor. Tahminlere göre, blogcu sayisi yüz bini buluyor. Dil olarak Farsça, blog dünyasında en yaygın dördüncü dil olarak geçiyor. Iran´ın genç halk kitlesi için bloglar, düşüncelerini özgürce ifade edebilecekleri tek ortam. Son senlerde çok büyük bir kitle kazanan blogar, teknik bilgi gerektirmeden kolay bir şekilde güncellenebilen web siteler ve internet günlükleri oluşturuyorlar. En büyük özellikleri ise, kendi aralarında linkler aracılığı ile ağlar oluşturup büyük kitlelere ulaşabilmeleri ve geleneksel medyadan daha hızlı bilgi sunabilmeleri. Seçimlerden önce ve ardından çıkan olaylardan sonra, iran muhabirleri olmayan ülkeler, halkın nabzını yine bloglardan alıyor.
Anlaşıldığı gibi protestolarda sosyal ağ siteleri de bu bağlamda önemli bir rol alıyor. Bunların başında Facebook geliyor. Ülke genelinde 150 bin üzerinde üye olduğu tahmin edilen Facebook sayfasında, üyeler tarafından oluşturulan gruplarda onbinlerce Iranlı üyeler, tarafların açıklamalarını ve olayları tartışıyorlar. Geleneksel medya da yer bulamıyacağı kadar bilgi, fotoğraf ve video ile karşılaşabiliyorsunuz. Tüm bunlara üyelerin yorumları da eklenince yoğun tartışmalar yaşanabiliyor.
Bir diğer aktör ise, gazetemizde de son haftalarda yer bulan sosyal ağ ve mikroblog sitesi Twitter. Üyelerin cep telefonlarından bilinen kısa mesaj yolu ile iletişim kurduğu sistemde, protestocular 140 karekterlik metinlerde çok yoğun bilgi akışı sağlıyorlar. Bunlardan biri TehranBureau isimli Twitter sayfasi. Su an 20 bin kişi tarafından doğrudan takip ediliyor. Son hafta sonu bakımı yapılması beklenen Twitter (ki o zaman offline moduna geçmesi gerkirdi), protestoculara destek olmak için, bakımı erteledi ve kendilerine uygun bir şekilde gece yarısı Twitter sayfasının bakımı yapıldı. Twitter bakımını ertelemesinde ABD hükümetinin bu doğrultuda ricası olduğuna dair haberler var.
Iran da ki protestoculara bir başka süpriz ve destek ise Facebook ve Google´den geldi. Facebook sayfasında farsça dil dönüşümünü sağladı, Google ise Translator isimli tercüme hizmetinin içine farsçayıda etkiledi.
Göze çarpan bir başka nokta ise üyelerin ve internet kullanıcaların genel olarak artık bigilere çok dikkatli yaklaşmaları. Web 2.0 araçları ile üyelerin artık içeriği oluşturdu sosyal medyada ve internetde zaten var olan bilgi kirliliğin doğuracaği sonuçlara veya neticelere bakılırsa, bu tedbirli yaklaşmın olgun bir davranış olduğunun altını çizmek gerekir.